Autor : Michał Szczegielniak
2024-11-22 10:38
W Polsce podobnie jak w innych krajach rozwiniętych starzenie się społeczeństwa jest coraz bardziej widocznym problemem i stawia przed systemem opieki zdrowotnej nowe wyzwania. Najnowsze dane z Europejskiego Badania Warunków Życia Ludności (EU-SILC) znalazły się w dokumencie "Informacja o sytuacji Osób Starszych w Polsce za 2023 r." i rzucają nowe światło na kondycję zdrowotną polskich seniorów. Co jest pozytywnym trendem, a jakie obszary wymagają pilnej interwencji?
W 2023 r. 31,8 proc. osób w wieku 60 lat i więcej oceniło swoje zdrowie jako „dobre” lub „bardzo dobre”. Warto zauważyć, że mężczyźni nieco częściej byli zadowoleni ze swojej kondycji zdrowotnej (34,6 proc.) w porównaniu z kobietami (29,8 proc.).
Z drugiej strony, 20,3 proc.seniorów określiło swój stan zdrowia jako „zły” lub „bardzo zły”. W tej grupie dominowały kobiety (21,4 proc.) w stosunku do mężczyzn (18,9 proc.).
Co ciekawe, miejsce zamieszkania również wpływa na postrzeganie zdrowia. Seniorzy z miast (33 proc.) oceniali je pozytywniej niż mieszkańcy wsi (29,5 proc.). Jednak niemal połowa badanych (47,9 proc.) uznała swoje zdrowie za „ani dobre, ani złe”.
Te wyniki pokazują, że mimo postępu medycyny i większego dostępu do świadczeń zdrowotnych, wielu seniorów wciąż zmaga się z różnorodnymi problemami zdrowotnymi.
Jednym z najpoważniejszych problemów zdrowotnych seniorów są długotrwałe problemy zdrowotne i choroby przewlekłe. W 2023 r. dotyczyły one aż 63,2 proc. osób w wieku 60 lat i więcej. Kobiety (64,9 proc.) częściej niż mężczyźni (60,6 proc.) deklarowały zmaganie się z przewlekłymi schorzeniami. Mieszkańcy miast (63,9 proc.) mieli nieco wyższy udział w tej statystyce niż mieszkańcy wsi (61,9 proc.).
Pod wideo ciąg dalszy tekstu:
Choroby przewlekłe, takie jak cukrzyca, nadciśnienie czy choroby układu krążenia, nie tylko obniżają jakość życia, ale również generują ogromne koszty dla systemu opieki zdrowotnej. Wymagają one regularnych wizyt lekarskich, badań diagnostycznych i często stosowania kosztownych leków. Dla wielu seniorów to poważne obciążenie finansowe i psychiczne.
Problemy zdrowotne przekładają się także na zdolność do wykonywania codziennych czynności. W 2023 r. aż 45,1 proc. proc.osób starszych wskazało na ograniczenia w tej sferze, przy czym 13,6 proc. oceniło je jako poważne, a 31,5 proc. jako niezbyt poważne. W tej grupie ponownie przeważały kobiety (46,9 proc.) w stosunku do mężczyzn (42,5 proc.). Większy odsetek seniorów z ograniczeniami życiowymi mieszkał na wsi (45,6 proc.) niż w miastach (44,8 proc.).
Jednak ponad połowa seniorów (54,9 proc.) zadeklarowała, że stan ich zdrowia nie ogranicza ich w codziennym życiu. To dobry znak, który wskazuje na potencjalne korzyści płynące z aktywnego trybu życia i dostępu do odpowiednich świadczeń zdrowotnych.
Jednym z kluczowych aspektów opieki zdrowotnej jest dostępność do leczenia. W ciągu ostatnich 12 miesięcy poprzedzających badanie 80,5 proc. seniorów zadeklarowało rzeczywistą potrzebę konsultacji lekarskich lub badań diagnostycznych. Niestety, 8,4 proc.z nich przyznało, że nie zawsze mogło skorzystać z niezbędnej opieki medycznej. Najczęściej podawanym powodem były długie kolejki do lekarzy – wskazało na nie aż 52,7 proc. badanych.
Na zaspokojenie potrzeb w zakresie leczenia wpływają różnice demograficzne. Seniorzy mieszkający w miastach częściej mieli pełny dostęp do świadczeń medycznych (92 proc.) niż mieszkańcy wsi (91 proc.). Choć różnica jest niewielka, odzwierciedla ona wciąż istniejące nierówności w dostępie do opieki zdrowotnej między regionami.
Co więc należy zrobić? Przede wszystkim, konieczna jest poprawa dostępności do świadczeń zdrowotnych dla seniorów. Skrócenie kolejek do specjalistów i diagnostyki to priorytet.
Równie ważny jest rozwój programów profilaktycznych, które mogą pomóc w wykrywaniu chorób przewlekłych na wczesnym etapie. Nie można też zapominać o opiece stomatologicznej, która często schodzi na dalszy plan w przypadku seniorów.
Edukacja zdrowotna to kolejny kluczowy obszar. Seniorzy potrzebują wiedzy i narzędzi, które pomogą im lepiej zarządzać swoim zdrowiem i unikać poważnych powikłań. To nie tylko kwestia poprawy jakości życia jednostek, ale także sposób na odciążenie systemu opieki zdrowotnej.
Inwestycja w zdrowie seniorów to nie luksus, ale konieczność. W obliczu starzenia się społeczeństwa, każdy krok w kierunku poprawy sytuacji zdrowotnej osób starszych to inwestycja w przyszłość całego społeczeństwa. To także wyraz solidarności międzypokoleniowej — dbając o zdrowie seniorów, dbamy o nasze wspólne jutro.
Wyzwania są ogromne, ale dane pokazują, że jest też wiele powodów do optymizmu. Jak wspomnieliśmy, ponad połowa seniorów deklaruje, że ich zdrowie nie ogranicza ich w codziennym życiu. To dowód na to, że aktywny tryb życia i odpowiednia opieka medyczna mogą przynieść wymierne korzyści. Teraz naszym zadaniem jest zapewnić, aby takie pozytywne doświadczenia stały się udziałem jak największej liczby seniorów. Bo zdrowe starzenie się to nie tylko indywidualna korzyść, ale także klucz do budowania silnego, zrównoważonego społeczeństwa.
Przeczytaj też zaskakujące badania o siedzącym trybie życia:
Niepokojące wyniki badań amerykańskich naukowców. Dotyczą serca
H. Nardis o zdrowym starzeniu i inwestowaniu w zdrowie
Zobacz, co czeka Polaka z chorym sercem:
Doktor nauk społecznych w dyscyplinie nauki o polityce i administracji, administratywista, politolog, pracownik badawczo-dydaktyczny Wydziału Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych Uniwersytetu Warszawskiego. Członek redakcji „Przeglądu Europejskiego” oraz Rady do spraw Polityki Senioralnej. Specjalizuje się w zagadnieniach związanych z administracją publiczną, bezpieczeństwem informacji, polityką senioralną oraz społeczeństwem obywatelskim.
Partnerzy serwisu