Raport Przezwyciężanie dyskryminacji ze względu na wiek osób starszych to dokument opracowany przez Parlamentarne Zgromadzenie Rady Europy (PACE). Został on przyjęty 31 stycznia 2025 roku. Dokument koncentruje się na potrzebie walki z dyskryminacją ze względu na wiek (ageizm) i wzywa państwa członkowskie do podjęcia konkretnych działań w tym zakresie. Podkreślono w nim, że prawa człowieka nie powinny maleć wraz z wiekiem.

Główne zalecenie

Starzenie się Europy nie jest tylko demograficzną statystyką, ale także wielkim wyzwaniem społecznym, które wymaga odpowiednich polityk i działań na poziomie państwowym i europejskim. PACE zaleca, aby państwa członkowskie podjęły konkretne kroki w celu zwalczania dyskryminacji ze względu na wiek, podkreślając, że prawa człowieka nie powinny słabnąć wraz z wiekiem i wzywając do - podejścia opartego na prawach człowieka - do starzenia się.

Ponadto Zgromadzenie wzywa rządy do promowania solidarności międzypokoleniowej, zapewnienia równego dostępu do technologii cyfrowych oraz zwalczania stereotypów związanych z wiekiem poprzez edukację i kampanie uświadamiające. Parlamentarzyści podkreślają, że osoby starsze powinny mieć prawa, zasoby i możliwości, aby pozostać pełnoprawnymi członkami społeczeństwa.

Raport wskazuje, że wiele ram prawnych nie zapewnia takiego samego poziomu ochrony przed dyskryminacją ze względu na wiek, jak w przypadku innych form dyskryminacji. Dlatego wzywa się do pilnych reform, aby wyrównać tę nierówność i zapewnić osobom starszym taką samą ochronę prawną, jaką mają inne grupy.

Sektor zdrowia w walce z dyskryminacją seniorów

Zdaniem autorów raportu ważne jest, aby zasady równego traktowania osób w każdym wieku były częścią planów i działań w opiece zdrowotnej. To pomoże stworzyć system, w którym wszyscy pacjenci są traktowani z takim samym szacunkiem, bez względu na to, ile mają lat. Trzeba też zapewnić, żeby sztuczna inteligencja używana w opiece zdrowotnej nie faworyzowała jednych pacjentów kosztem innych ze względu na wiek. To ważne, bo komputery i programy bazujące na AI są coraz częściej używane podczas diagnostyki i leczenia. W raporcie podkreślono również, że pracownicy służby zdrowia powinni rozwijać swoje kompetencje, by móc lepiej rozumieć potrzeby różnych grup starszych pacjentów.

W opiece zdrowotnej nie należy również dokonywać podziału ludzi na podstawie wieku w ramach badań przesiewowych. Obowiązujące przepisy wymagają traktowania wszystkich osób równo, niezależnie od ich wieku. Każdy człowiek, bez względu na to, ile ma lat, ma prawo do badań profilaktycznych, które odpowiadają jego faktycznym potrzebom zdrowotnym.

Autonomia i godność są fundamentem opieki długoterminowej

W opiece długoterminowej nad osobami starszymi ważne jest, aby szanować ich prawa i godność. Autorzy raportu przypominają, że seniorów należy traktować jak ludzi, którzy sami mogą decydować o swoim życiu. Przykładowo każda starsza osoba powinna mieć prawo wyboru czy woli przebywać w domu, czy też w placówce opiekuńczej. Tworzący zasady opieki nad starszymi, powinni skupić się na tym, jak pomóc im zachować niezależność oraz wspierać seniorów w podejmowaniu własnych decyzji.

Zdrowie psychiczne osób starszych – przeciwdziałanie ageizmowi

Z kolei zdrowie psychiczne osób starszych często jest niedoceniane, a ich problemy zdrowotne bywają bagatelizowane lub ignorowane z powodu dyskryminacyjnych przekonań. Warto zaznaczyć, że osoby starsze, podobnie jak młodsze pokolenia, potrzebują dostępu do odpowiedniej opieki psychicznej, aby móc radzić sobie z wyzwaniami, jakie niosą ze sobą starość i związane z nią zmiany życiowe. Autorzy raportu podkreślają potrzebę zapewnienia osobom starszym dostępu do wsparcia w zakresie zdrowia psychicznego, jednocześnie eliminując istniejące uprzedzenia, które mogą utrudniać im korzystanie z tych usług.

Wdrożenie zaleceń przyniesie Europejczykom korzyści

Wdrożenie zaleceń raportu PACE przyczyni się do stworzenia bardziej sprawiedliwego i włączającego społeczeństwa dla wszystkich grup wiekowych. Zapewni lepszą ochronę prawną przed dyskryminacją ze względu na wiek, ułatwi dostęp do zasobów i usług (w tym technologii cyfrowych), promuje solidarność międzypokoleniową i zwalcza szkodliwe stereotypy związane z wiekiem. Ostatecznie, przyczyni się to do poprawy jakości życia i dobrostanu osób starszych w całej Europie.

Czytaj także:

Bezpłatne leki bardziej dostępne dla seniorów

Nowe świadczenie dla 100-latków. Jakie zasady?