Po posiedzeniu Rady ds. Zdrowia Psychicznego przy Ministrze Zdrowia (pisaliśmy o tym tutaj) które odbyło się 13 maja, dziewięciu jej członków zdecydowało się odejść z gremium. W opublikowanym oświadczeniu byli już członkowie Rady napisali, że przedstawione przez Ministerstwo Zdrowia założenia dotyczące zakończenia pilotażu i dalszego funkcjonowania Centrów Zdrowia Psychicznego oznaczają odejście od modelu psychiatrii środowiskowej, który był rozwijany przez ostatnie lata i który rekomendują eksperci i Światowa Organizacja Zdrowia. Ich zdaniem zamiast oczekiwanej reformy systemowej resort proponuje zmiany w rozporządzeniach, które nie rozwiążą najważniejszych problemów psychiatrii i nie odpowiedzą na potrzeby pacjentów które ciągle rosną.

Największe zastrzeżenia byłych członków Rady dotyczą sposobu organizacji całego systemu po zakończeniu pilotażu - dotychczas Centra Zdrowia Psychicznego działały według zasady odpowiedzialności terytorialnej, czyli że odpowiadały za wszystkich mieszkańców określonego obszaru i miały zapewnić im możliwie pełną opiekę - pierwszy kontakt, leczenie ambulatoryjne i środowiskowe oraz ewentualną hospitalizację. Dzięki temu pacjent nie musiał sam poruszać się po skomplikowanym systemie i szukać kolejnych miejsc leczenia. Zdaniem autorów rezygnacji przedstawiony przez Ministerstwo Zdrowia model odchodzi od tej filozofii. W swoim oświadczeniu zwrócili uwagę, że resort chce zrezygnować z odpowiedzialności za konkretną populację mieszkańców, zmienić sposób finansowania świadczeń i mocniej rozdzielić opiekę ambulatoryjną od leczenia szpitalnego, czyli wg. ekspertów oznacza to odejście od jednego z podstawowych założeń psychiatrii środowiskowej, czyli koordynowania całego procesu leczenia przez jeden zespół odpowiedzialny za pacjenta. Obawiają się również, że proponowane rozwiązania nie gwarantują zwiększenia finansowania psychiatrii do poziomu, który od lat postulują środowiska eksperckie.

„To nie jest różnica zdań”

Do sprawy publicznie odniosła się dr Anna Depukat, członkini Rady ds. Zdrowia Psychicznego, która nie złożyła rezygnacji, ale poparła osoby odchodzące. -Z ogromnym smutkiem, ale też narastającą złością obserwuję sposób, w jaki prowadzony jest dialog wokół przyszłości reformy psychiatrii środowiskowej w Polsce. Oświadczenie i rezygnacja części członków Rady ds. Zdrowia Psychicznego nie są efektem „różnicy zdań”, ale konsekwencją wielomiesięcznego ignorowania głosu ekspertów, praktyków, organizacji pacjenckich i społecznych - napisała w mediach społecznościowych i dodała, że coraz trudniej traktować Radę jako realne ciało opiniodawcze, skoro - jak ocenia - jej stanowisko nie ma wpływu na podejmowane decyzje. - Nie sposób też nie wskazać odpowiedzialności za sposób prowadzenia tego dialogu przez przewodniczącego Rady i konsultanta krajowego prof. Piotra Gałeckiego oraz wiceminister zdrowia Katarzynę Kęcką. Na kolejnych posiedzeniach Rady wielokrotnie pojawiały się działania, które odbierałam jako próby ograniczania prawa członków Rady do publicznego zabierania głosu. To nie jest standard dialogu, którego można oczekiwać w demokratycznym państwie przy rozmowie o tak fundamentalnym obszarze jak zdrowie psychiczne - dodała. Według Depukat aktualna sytuacja budzi obawy, że wypracowywany model będzie oznaczał faktyczne odejście od reformy rozwijanej od lat, mimo doświadczeń zdobytych podczas pilotażu Centrów Zdrowia Psychicznego i zaapelowała bezpośrednio do minister zdrowia Jolanty Sobierańskiej-Grendy o osobiste zaangażowanie się w rozwiązanie konfliktu i ponowne otwarcie dialogu ze środowiskiem ekspertów. Na razie Ministerstwo Zdrowia nie wycofało się z przedstawionych założeń. Ostateczny model funkcjonowania Centrów Zdrowia Psychicznego ma zostać wypracowany w najbliższych miesiącach.

Czytaj także:

NFZ odpowiada na krytykę ws. Centrów Zdrowia Psychicznego. Co dalej?

Nowy model Centrów Zdrowia Psychicznego. Plan resortu zdrowia