Otsuka Pharmaceutical ogłosiła przejęcie amerykańskiej spółki Transcend Therapeutics, rozwijającej eksperymentalne terapie zaburzeń psychicznych, przede wszystkim zespół stresu pourazowego (PTSD). Dla Japończyków kluczowe jest przejęcie programu TSND-201, czyli leku nowej generacji, który ma działać szybko i wpływać bezpośrednio na mechanizmy plastyczności mózgu.

Transakcja opiewa na 700 mln dol. płatne od razu oraz do 525 mln dol. w przyszłości - łącznie maksymalnie 1,225 mld dol. Finalizacja planowana jest na drugi kwartał 2026 r., po spełnieniu standardowych warunków regulacyjnych.

PTSD bez nowych opcji terapeutycznych

Zespół stresu pourazowego (PTSD) to poważne zaburzenie psychiczne, które rozwija się po traumatycznych wydarzeniach. Objawy to m.in. flashbacki, koszmary, silny lęk i trudności z kontrolowaniem emocji. Problem ten może dotyczyć nawet co piątego mieszkańca Polski. Problem w tym, że od 25 lat nie pojawiły się nowe leki. Dostępne opcje to głównie psychoterapia i dwa starsze leki przeciwdepresyjne. Nowy projekt Transcend może to zmienić.

TSND-201 (metylon) to tzw. neuroplastogen - substancja, która ma szybko zwiększać neuroplastyczność, czyli zdolność mózgu do reorganizacji połączeń nerwowych. W PTSD ten mechanizm jest zaburzony, bo mózg blokuje się w reakcji strachu i nie potrafi nauczyć się, że zagrożenie minęło. Terapie oparte na neuroplastyczności mają pomóc "nadpisać" te reakcje i przywrócić równowagę.

TSND-201 działa na układ monoamin, zwiększając poziom serotoniny, dopaminy i noradrenaliny w synapsach. Co ważne, nie aktywuje receptora 5-HT2A, który odpowiada za efekty halucynogenne. W praktyce oznacza to, że ma działać bez efektów psychodelicznych.

Dni zamiast tygodni

Tym, co wyróżnia TSND-201, jest tempo działania. Klasyczne leki psychiatryczne potrzebują tygodni, by zadziałać. Tutaj efekt ma pojawiać się szybko i być trwały. Potwierdzają to wyniki badania fazy 2 IMPACT-1, opublikowane w JAMA Psychiatry. W badaniu wzięło udział 65 pacjentów z ciężkim PTSD.

Lek podawano raz w tygodniu przez cztery tygodnie. Już po 10 dniach pacjenci przyjmujący TSND-201 mieli większą poprawę niż grupa placebo. Profil bezpieczeństwa był akceptowalny. Najczęstsze działania niepożądane to nudności, ból i zawroty głowy czy bezsenność - zwykle krótkotrwałe i pojawiające się w dniu podania.

Ze względu na obiecujące wyniki, lek otrzymał od FDA status Breakthrough Therapy. Badanie III fazy jest już w toku w USA. Równolegle firma pracuje nad nowymi wersjami leku, które mają poprawić jego skuteczność i bezpieczeństwo.

Otsuka rozbudowuje portfolio terapii

Otsuka od lat rozwija leki w psychiatrii, m.in. na schizofrenię, chorobę afektywną dwubiegunową czy depresję. W ostatnich latach firma inwestowała m.in. w technologie związane z receptorami serotoninowymi i terapiami inspirowanymi psychodelikami. Przejęcie Transcend wpisuje się w ten trend.

- Z wielką przyjemnością witamy Transcend Therapeutics w grupie Otsuka. Chociaż możliwości leczenia PTSD są nadal ograniczone, TSND‑201 budzi oczekiwania jako potencjalna terapia zmieniająca paradygmat w dziedzinie psychiatrii. Łącząc wieloletnie doświadczenie firmy Otsuka w dziedzinie psychiatrii i neurologii z innowacyjnym podejściem Transcend, będziemy rozwijać TSND-201 w ścisłej współpracy z organami regulacyjnymi, aby udostępnić pacjentom tę nową opcję leczenia - powiedział Makoto Inoue, prezes firmy Otsuka.

Czytaj także:

Jak Europa poprawia dostęp do opieki psychiatrycznej? Nauka z 4 krajów

70 proc. prób samobójczych dzieci można by zapobiec. GrowSPACE