Autor : Marcin Powęska
2026-07-07 11:50
Ministerstwo Zdrowia chce zmienić sposób kwalifikowania pacjentów do rehabilitacji finansowanej przez NFZ. Zamiast skupiać się głównie na rozpoznaniu choroby, większe znaczenie ma mieć stan funkcjonalny chorego i jego szanse na odzyskanie sprawności. Projekt trafił właśnie do konsultacji publicznych.
MZ przygotowało projekt nowego rozporządzenia dotyczącego rehabilitacji leczniczej. Ma ono zastąpić przepisy obowiązujące od 2013 r. i uporządkować zasady organizacji świadczeń finansowanych przez NFZ. Resort przekonuje, że obecny system nie zawsze pozwala kierować pomoc tam, gdzie jest najbardziej potrzebna. Dziś pacjenci z tym samym rozpoznaniem często trafiają na podobną ścieżkę leczenia, mimo że ich sprawność i potrzeby mogą znacząco się różnić.
Projekt zakłada odejście od takiego podejścia. Kluczowa ma być indywidualna ocena pacjenta, obejmująca jego samodzielność, ograniczenia funkcjonalne i rokowanie. W tym celu lekarze i fizjoterapeuci będą korzystać z uznanych skal medycznych oraz Międzynarodowej Klasyfikacji Funkcjonowania, Niepełnosprawności i Zdrowia (ICF). Ministerstwo podkreśla, że narzędzia te mają wspierać specjalistów, a nie zastępować ich decyzji klinicznych.
Według MZ nowe zasady mają poprawić dostępność rehabilitacji dla osób, które najbardziej jej potrzebują. Lepsza kwalifikacja pacjentów ma pomóc w bardziej racjonalnym wykorzystaniu dostępnych świadczeń i ograniczyć sytuacje, w których osoby z największymi ograniczeniami czekają równie długo jak pacjenci wymagający mniej intensywnej terapii.
Projekt przewiduje także większą elastyczność organizacji rehabilitacji. Przykładem jest wydłużenie jednego cyklu fizjoterapii ambulatoryjnej z 10 do 20 dni zabiegowych z możliwością dalszego przedłużenia w uzasadnionych przypadkach. Resort chce również zwiększyć dostępność rehabilitacji pulmonologicznej, odchodząc od wymogu prowadzenia jej wyłącznie w warunkach subterraneoterapii, co dotychczas ograniczało liczbę miejsc, w których można było z niej skorzystać.
Na razie projekt został skierowany do konsultacji publicznych. Ostateczny kształt przepisów może się jeszcze zmienić po uwagach zgłoszonych przez środowiska medyczne i organizacje pacjentów. Zgodnie z projektem nowe regulacje miałyby wejść w życie 1 stycznia 2027 r.
Obiektywna kwalifikacja do rehabilitacji
Było: Pacjenci mogli trafiać do różnych form rehabilitacji na niejednolitych zasadach, zależnie od miejsca udzielania świadczeń i przyjętej praktyki.
Będzie: Kwalifikacja będzie opierać się na stanie klinicznym i funkcjonalnym pacjenta z wykorzystaniem skal medycznych oraz klasyfikacji ICF. Skale nie zastąpią specjalisty, ale pomogą dobrać właściwą formę rehabilitacji.
Rehabilitacja domowa dla osób, które najbardziej jej potrzebują
Było: Rehabilitacja domowa mogła być kierowana także do osób, które mogły korzystać z rehabilitacji w placówce.
Będzie: Rehabilitacja domowa będzie przeznaczona przede wszystkim dla pacjentów, którzy ze względu na stan zdrowia nie mogą dotrzeć do świadczeniodawcy i wymagają wsparcia w miejscu zamieszkania.
Dłuższa i bardziej ciągła fizjoterapia
Było: Fizjoterapia ambulatoryjna była realizowana w cyklach obejmujących do 10 dni zabiegowych.
Będzie: Pojedynczy cykl zostanie wydłużony do 20 dni, a w uzasadnionych przypadkach będzie mógł zostać przedłużony. Pozwoli to prowadzić terapię w sposób bardziej ciągły i lepiej dostosowany do potrzeb pacjenta.
Rehabilitacja pulmonologiczna bliżej miejsca zamieszkania
Było: Rehabilitacja pulmonologiczna w trybie dziennym była powiązana z wymogiem rehabilitacji prowadzonej w warunkach subterraneoterapii, co ograniczało jej dostępność.
Będzie: Pacjenci z chorobami układu oddechowego będą mogli korzystać z rehabilitacji dziennej bliżej miejsca zamieszkania, bez konieczności leczenia wyłącznie w wyspecjalizowanych ośrodkach.
Lepsza organizacja rehabilitacji dzieci
Było: Świadczenia rehabilitacji stacjonarnej dla dzieci nie były wyraźnie wyodrębnione.
Będzie: Projekt przewiduje wyodrębnienie świadczeń rehabilitacji stacjonarnej dla dzieci, co ułatwi organizację i kontraktowanie opieki dostosowanej do ich potrzeb.
Większa rola fizjoterapeuty w rehabilitacji domowej
Było: Kwalifikacja do rehabilitacji domowej oraz prowadzenie terapii opierały się przede wszystkim na poradzie lekarskiej, a fizjoterapeuta mógł zmienić zakres zabiegów jedynie w określonych sytuacjach i po konsultacji z lekarzem.
Będzie: W części dotyczącej fizjoterapii domowej, obok porady lekarskiej, możliwa będzie również porada fizjoterapeutyczna. Fizjoterapeuta będzie mógł kwalifikować do zabiegów, określać cele terapeutyczne oraz oceniać efekty terapii.
Czytaj także:
Fizjoterapeuci apelują do NFZ. Chcą wstrzymania zmian
A. Stępień: Fizjoterapia potrzebuje silnego głosu w ochronie zdrowia