Wraz z wynikami finansowymi w drugim kwartale 2026 r. Moderna poinformowała, że w analizie pośredniej preparatu mRNA-1403 nie osiągnięto wartości, którą można by uznać za sukces. Nie oznacza to jeszcze, że szczepionka jest nieskuteczna. Analiza pośrednia miała odpowiedzieć na pytanie, czy zebrane dane są już wystarczająco mocne, by zakończyć badanie wcześniej. Moderna nie podała szczegółów na ten temat, ale będzie kontynuować projekt.

Co wyszło w badaniu?

Badanie Nova 301 rozpoczęło się we wrześniu 2024 r. Plan zakładał udział do 25 tys. dorosłych z krajów półkuli północnej i południowej. Ok. 20 tys. uczestników miało co najmniej 60 lat, a pozostałe 5 tys. od 18 do 59 lat. Z opisu na ClinicalTrials.gov wynika, że badanie miało na celu sprawdzenie, czy trójwalentna szczepionka mRNA-1403 chroni przed umiarkowanym i ciężkim zapaleniem żołądka oraz jelit wywołanym przez norowirusa.

Duży udział seniorów nie jest przypadkowy. Choć norowirus zakaża osoby w każdym wieku, odwodnienie i inne powikłania są szczególnie niebezpieczne dla osób starszych, małych dzieci i pacjentów z osłabioną odpornością.

Według informacji przekazanych przez Modernę dotychczas "odnotowano za mało zakażeń, by odpowiednio ocenić pełną skuteczność szczepionki". To problem typowy dla badań preparatów zapobiegających chorobom sezonowym: wynik zależy nie tylko od działania szczepionki, lecz także od liczby zakażeń wśród uczestników i zgodności krążących szczepów z tymi uwzględnionymi w preparacie.

Warto wspomnieć, że program miał już wcześniej opóźnienie. W 2025 r. amerykańska FDA czasowo wstrzymała badanie po zgłoszeniu pojedynczego przypadku zespołu Guillaina-Barrégo. Samo zgłoszenie nie przesądzało, że zdarzenie zostało wywołane przez szczepionkę.

Setki milionów zakażeń rocznie

Norowirus jest jedną z najczęstszych przyczyn ostrego zapalenia żołądka i jelit. Wywołuje gwałtowne wymioty, biegunkę, nudności i bóle brzucha. U większości chorych objawy ustępują po 1-3 dniach, ale silne odwodnienie może wymagać leczenia szpitalnego. CDC szacuje, że na świecie norowirus powoduje ok. 685 mln zachorowań rocznie, w tym 200 mln wśród dzieci poniżej 5. roku życia. Zakażenia odpowiadają za ok. 50 tys. zgonów dzieci, głównie w krajach rozwijających się.

W Polsce w 2025 r. zarejestrowano 12 674 zakażenia jelitowe wywołane przez norowirusy, o 26 proc. więcej niż rok wcześniej. Wzrost utrzymał się także w 2026 r. Od stycznia do końca lipca zgłoszono 8525 przypadków, o 41 proc. więcej niż w analogicznym okresie 2025 r. Dane NIZP PZH obejmują tylko zakażenia rozpoznane i zgłoszone, dlatego nie pokazują pełnej skali problemu. Większość chorych zdrowieje bez wykonania badań laboratoryjnych.

Potrzeba więcej danych

Dalsze losy mRNA-1403 zależą od wyników uzyskanych po dołączeniu kolejnych uczestników i zebraniu większej liczby przypadków choroby. Dopiero końcowa analiza pokaże, czy preparat rzeczywiście ogranicza ryzyko umiarkowanego i ciężkiego przebiegu zakażenia.

Czytaj także:

Biegunki zabijają coraz mniej dzieci. Podziękujmy szczepionkom

Europa słabnie w badaniach nad szczepionkami