Amerykańska firma biotechnologiczna Madrigal Pharmaceuticals podpisała umowę z Arrowhead Pharmaceuticals na rozwój eksperymentalnej terapii opartej na krótkich interferujących RNA (siRNA). Wartość transakcji może sięgnąć nawet 1 mld dol., choć na start firma zapłaci 25 mln dol., a reszta kwoty zależy od postępów badań, rejestracji i sprzedaży leku. To już druga miliardowa inwestycja Madrigal w technologie siRNA w 2026 r.

MASH rozwija się "po cichu"

MASH to zaawansowana, zapalna postać stłuszczeniowej choroby wątroby, w której samo nagromadzenie tłuszczu zaczyna prowadzić do uszkodzenia komórek, włóknienia, a w konsekwencji marskości i raka wątroby. Choroba jest ściśle związana z otyłością, cukrzycą typu 2 i zaburzeniami metabolicznymi. Szacuje się, że globalnie dotyczy ponad 300 mln osób, podczas gdy szerzej rozumiane stłuszczenie wątroby występuje nawet u co trzeciej osoby dorosłej. W Polsce stłuszczenie wątroby może dotyczyć 8-9 mln osób, a MASH rozwija się u ok. 1-2 mln pacjentów, często przez lata pozostając niewykryty.

Przedmiotem umowy jest cząsteczka ARO-PNPLA3 - terapia siRNA zaprojektowana tak, by "wyciszać" gen PNPLA3. To właśnie jego mutacja jest jednym z najlepiej poznanych czynników genetycznych przyspieszających rozwój MASH. Szacuje się, że ok. 30 proc. pacjentów z bardziej zaawansowaną chorobą ma dwie kopie tej mutacji, co czyni ją atrakcyjnym celem dla terapii precyzyjnych.

W badaniach fazy 1 lek wykazał obiecujące działanie: po pojedynczej dawce zawartość tłuszczu w wątrobie spadła nawet o 46 proc., a efekt utrzymywał się przez wiele miesięcy.

Strategia Madrigal: leczenie skojarzone

Madrigal nie zaczyna od zera. W 2024 r. firma wprowadziła na rynek pierwszy zatwierdzony przez FDA lek na MASH - resmetirom (Rezdiffra). Nowa terapia ma być kolejnym elementem strategii leczenia skojarzonego. Firma zakłada, że MASH to choroba złożona, napędzana wieloma mechanizmami jednocześnie - metabolicznymi, zapalnymi i genetycznymi. Dlatego przyszłość leczenia może przypominać onkologię: zestawy leków dobranych do konkretnego profilu pacjenta, a nie jedna "uniwersalna" terapia.

Technologia siRNA pozwala blokować produkcję konkretnych białek poprzez "wyciszanie" genów na poziomie RNA. To podejście już sprawdziło się w rzadkich chorobach wątroby, ale dopiero teraz zaczyna wchodzić do bardziej powszechnych schorzeń. MASH jest tu idealnym kandydatem: choroba dotyczy milionów ludzi na świecie, a jednocześnie ma dobrze opisane podłoże molekularne.

Co istotne, ARO-PNPLA3 nie jest projektem "świeżym". Wcześniej rozwijał go koncern Johnson & Johnson, który jednak porzucił program w ramach zmian strategicznych. Madrigal widzi w nim jednak potencjał - zwłaszcza jako uzupełnienie własnych terapii. Firma już prowadzi rozmowy z FDA w sprawie dalszych badań klinicznych i planuje wejście w fazę 2.

Czytaj także:

WZW zabija 1,3 mln rocznie. Cel 2030 oddala się

Lilly przejmuje Ajax. Nowy lek na rzadkie nowotwory krwi