Redakcja Cowzdrowiu.pl jest patronem medialnym konferencji, podczas której poznamy wyniki raportu. Prezentacja najnowszego badania odbędzie się w czwartek (23 maja) o godzinie 10.

A już teraz odsłaniamy kilka informacji - między innymi o tym, jak powstawał raport i ile placówek medycznych zostało sprawdzonych. Na pytania CowZdrowiu.pl odpowiada Milena Kruszewska, prezeska fundacji Watch Health Care.

Agata Szczepańska: W jaki sposób mierzycie te kolejki? Czym to się różni od danych NFZ?

Milena Kruszewska: NFZ opiera swoje dane na sprawozdawczości placówek. Czy to jest dobre rozwiązanie? Lepsze takie niż żadne. My mierzymy kolejki oczami pacjentów, a nie tabelkami ze szpitali - pierwszy etap to praca tzw. tajemniczych pacjentów, czyli ankieterów, którzy dzwonią do placówek (dzwonią wielokrotnie, bo często dodzwonić się nie mogą, tak jak zwyczajni pacjenci). Ale kiedy im się uda dodzwonić, przedstawiają się jako pacjenci z określoną sytuacją zdrowotną: np. jako pacjentka z otyłością, która była już u lekarza POZ, jest pod opieką dietetyka i czas na wizytę u diabetologa. To, co ankieter usłyszy w rejestracji, jest zapisywane.

Przypominamy: NFZ porządkuje listy oczekujących. Kolejki do lekarzy będą krótsze?

A do ilu placówek dzwonicie?

Weryfikacja czasu oczekiwania ma miejsce w około 450 placówkach medycznych posiadających kontrakt z NFZ. Przeanalizowaliśmy 80 świadczeń z 14 dziedzin medycyny, poszerzając dotychczasowo analizowany zbiór dziedzin o leczenie chorób metabolicznych. Dla każdej z 14 dziedzin uwzględniono kilkadziesiąt placówek (od 29 w przypadku immunologii po 67 dla angiologii).

Jakie to są rodzaje świadczeń?

Trzy rodzaje: wizyta u specjalisty, badania – czyli diagnostyka, w tym diagnostyka genetyczna, oraz zabiegi, czyli np. operacja bariatryczna.

No tak, coraz więcej osób boryka się z otyłością, więc pewnie kolejki do takiej operacji też rosną.

Ostatnio Ministerstwo Zdrowia chwaliło się, ale i jest chwalone przez środowisko, że coraz więcej leków, nowoczesnych terapii w Polsce jest dostępnych. Racja, jakkolwiek ten króliczek wciąż nam ucieka, a my go gonimy, to jest postęp, ale… możemy mieć leki na rynku, w szpitalach, w aptekach, jednak bez dostępu do specjalistów, dostęp do leków nic nam nie daje. Jeśli będziemy późno diagnozować pacjentów, oni albo nie załapią się na terapie w ogóle, albo będą potrzebowali ich więcej, dłużej chorując, zwiększając tym samym koszty dla systemu, przez co nie będzie nas stać na leczenie pozostałych potrzebujących i koło się zamyka.

Przypominamy: Trzy miesiące - tyle średnio czeka kobieta w kolejce do lekarza

Wspominałaś, że to, co ankieter usłyszy, jest zapisywane. Co najczęściej zapisują ankieterzy?

Oczywiście poza tym, że zapisują wskazane terminy, coraz częściej pojawiają się w notatkach adnotacje, że ciężko się gdzieś dodzwonić, trzeba wisieć na linii, zdarza się też, że nawet, jak się uda dodzwonić, to okazuje się, że nic to nam nie da, bo zapisy nie są prowadzone. Ankieter został poinformowany, że w placówce ZOZ w Suchej Beskidzkiej na USG tarczycy aktualnie nie jest prowadzona rejestracja i nie ma już terminów na ten rok - rejestrować będzie się można na przyszły rok od lipca/sierpnia tego roku. Pacjent ma wybór – czekać, szukać gdzie indziej, odpuścić w ogóle.

Z jakimi jeszcze wyborami pacjent ma do czynienia?

Oczywiście z wyborem, czy czekać na pomoc z publicznej opieki zdrowotnej, czy zdecydować się na prywatną. Terminy komercyjne są kuszące. Ta nierówność jest też czasem spowodowana zapisami prawa. Przykładem może być bezpłodność - w Polsce sytuacja może dotyczyć nawet trzech milionów osób. Dwukrotne poronienia, które pojawiają się kolejno po sobie w pierwszym trymestrze, kwalifikowane są jako poronienia nawykowe, więc pacjentka powinna trafić na ścieżkę diagnostyczną, czyli wykonać tzw. badanie kariotypu. Mamy taką pacjentkę w raporcie, i co się okazuje? Ankieter w poradni genetycznej usłyszał, że najbliższe terminy rejestracji na konsultację przed badaniem są na czerwiec 2024 r, tj. wynoszące około dwóch miesięcy, jednakże kontrakt w ramach NFZ obejmuje łącznie konsultację genetyczną w poradni, więc w przypadku wykonywania samych zleconych badań, będą one odpłatne. Jeśli pacjentka już konsultacje miała, to teraz musi ją przejść znowu, żeby mieć badanie. 

Przypominamy: Kolejki do lekarzy: nie jest gorzej - czy to znaczy, że jest lepiej?

To nie jedyny absurd, jeśli chodzi o badania genetyczne. Na przykład - w onkologii większość nowoczesnych terapii to tzw. terapie celowane, czyli skupione na konkretnej mutacji w genie. Dotyczy to raka jajnika czy raka piersi. Niestety w Polsce nadal wykonuje się zbyt mało badań molekularnych, dodatkowo dostęp do nich jest utrudniony, bo można je wykonywać tylko przy okazji hospitalizacji.

Mówiłaś, że w tym roku barometr będzie nieco większy, bo znajdzie się w nim także analiza świadczeń z zakresu chorób metabolicznych? Jakie to świadczenia?

Przygotowaliśmy na przykład takie ścieżki:

50-letnia pacjenta chora na cukrzycę, z owrzodzeniami i bólem stopy:

• WIZYTA W PORADNI DIABETOLOGICZNEJ

• WIZYTA W PORADNI CHIRURGII NACZYNIOWEJ

• USG DOPPLER KOŃCZYN DOLNYCH

45 letnia pacjentka z BMI > 40, ze stwierdzoną cukrzycą typu II i nadciśnieniem

• WIZYTA W PORADNI CHIRURGII BARIATRYCZNEJ

• GASTROSKOPIA

• USG JAMY BRZUSZNEJ

• OPERACJA BARIATRYCZNA

Jacy eksperci skomentują wyniki podczas konferencji?

Jak wynika powyższego, na pewno ekspert ds. otyłości. Natomiast z reguły skład prelegentów zmienia się do ostatniej chwili, gdyż niektórzy, szczególnie ci powiązani z ministerstwem, rezygnują z udziału, gdyż temat kolejek jest „niewygodny”.

Jestem przyzwyczajona, że opozycja zawsze na wyniki raportu się powołuje, a rządzący go kontestują. Jestem ciekawa, jak będzie teraz – gdy wieloletnia opozycja zdobyła władzę. Ciekawe, czy będą pamiętać, jak często powoływali się na nasze dane. W każdym razie ja to sobie skrupulatnie zapisywałam.

Polecamy także:

Kolejki do lekarzy są tym, co najbardziej niepokoi pacjentów

Konferencja Fundacji WHC. Eksperci zgodni - kolejki nadal zbyt długie