W 2024 r. polska biotechnologia i nanotechnologia rozwijały się szybciej niż kiedykolwiek wcześniej. Z danych Głównego Urzędu Statystycznego wynika, że przybyło nowych firm, wzrosły wydatki na badania, a w laboratoriach i ośrodkach badawczych pracuje coraz więcej osób. Choć to wciąż niewielkie sektory w porównaniu z tradycyjnym przemysłem, ich znaczenie dla medycyny, farmacji i technologii rośnie z roku na rok.

Więcej firm, więcej ludzi, więcej inwestycji

Z raportu GUS wynika, że w zeszłym roku działalność w biotechnologii prowadziło 246 przedsiębiorstw, czyli o ponad jedną czwartą więcej niż rok wcześniej. Spośród nich 38,6 proc. to firmy wyspecjalizowane wyłącznie w biotechnologii, a to oznacza, że ich głównym zadaniem są badania i produkcja w tej dziedzinie.

Z kolei 64,2 proc. przedsiębiorstw biotechnologicznych prowadziło działalność badawczo-rozwojową (B+R), czyli prace nad nowymi rozwiązaniami, technologiami i produktami biotechnologicznymi. Co ciekawe, ponad dwie trzecie (66,5 proc.) z tych firm zajmowało się wyłącznie badaniami, bez produkcji, natomiast pozostałe łączyły działalność naukową z wytwarzaniem produktów biotechnologicznych, czyli np. szczepionek, testów diagnostycznych i preparatów leczniczych.

Najwięcej było małych firm, bo aż 57,3 proc. przedsiębiorstw biotechnologicznych zatrudniało do 49 osób. Średnie firmy (od 50 do 249 pracowników) stanowiły 28,5 proc., a duże, zatrudniające 250 osób i więcej -14,2 proc. Oznacza to, że polska biotechnologia wciąż opiera się głównie na mniejszych, często innowacyjnych firmach badawczych.

Rekordowe inwestycje w biotechnologii

GUS informuje, że w 2024 r. firmy biotechnologiczne wydały na rozwój i działalność 3,29 mld zł, czyli o 38,1 proc. więcej niż rok wcześniej. Co więcej, aż 95,8 proc. tych środków pochodziło z własnych budżetów przedsiębiorstw, co pokazuje, że firmy coraz częściej inwestują we własne badania i rozwój, a nie polegają tylko na dotacjach.

W biotechnologii w zeszłym roku pracowało 12 350 osób, co oznacza wzrost zatrudnienia o 18,5 proc. w porównaniu z poprzednim rokiem. W samych przedsiębiorstwach biotechnologicznych zatrudnionych było 6 408 osób - o 43 proc. więcej niż rok wcześniej.

W działalność badawczą i rozwojową w biotechnologii w przedsiębiorstwach było zaangażowanych 2482 pracowników, w tym 1525 kobiet. Oznacza to, że prawie cztery na dziesięć osób pracujących w biotechnologii zajmuje się badaniami naukowymi.

Biotechnologia na uczelniach i w instytutach

Jak się okazuje, nie tylko firmy prowadzą badania w tej dziedzinie. W 2024 r. działalnością badawczo-rozwojową w biotechnologii zajmowało się 275 podmiotów, z czego 62,2 proc. należało do sektora przedsiębiorstw, a reszta do uczelni i instytutów naukowych.

Nakłady wewnętrzne na badania i rozwój w biotechnologii wyniosły 1 842,8 mln zł, co oznacza wzrost o 7,1 proc. w porównaniu z poprzednim rokiem. Z tej kwoty 59,5 proc. pochodziło z sektora przedsiębiorstw, 37,7 proc. z uczelni wyższych, a 2,8 proc. z sektora rządowego i prywatnych instytucji niekomercyjnych.

W badaniach biotechnologicznych uczestniczyło 8424 osoby, w tym badacze, technicy i pracownicy pomocniczy. Prawie trzy czwarte z nich stanowili naukowcy bezpośrednio prowadzący badania.

Nanotechnologia: mały sektor, ale rośnie

Drugim obszarem objętym raportem GUS była nanotechnologia, czyli dziedzina zajmująca się tworzeniem i wykorzystaniem materiałów oraz technologii w skali nanometrów. To właśnie tu powstają m.in. nowoczesne powłoki medyczne, mikroskopijne cząsteczki leków i inteligentne materiały wykorzystywane w medycynie i elektronice.

W 2024 r. działalność nanotechnologiczną prowadziło 88 przedsiębiorstw, czyli o 6 proc. więcej niż rok wcześniej. Firmy te przeznaczyły na rozwój nanotechnologii 433,3 mln zł, co oznacza wzrost o 11,1 proc. w porównaniu z 2023 r. Z tej kwoty 94,3 proc. stanowiły środki własne przedsiębiorstw.

W nanotechnologii pracowało 3377 osób, z czego 1258 było zatrudnionych bezpośrednio w przedsiębiorstwach, to o 0,5 proc. mniej niż rok wcześniej. W działalność badawczo-rozwojową w nanotechnologii zaangażowanych było 535 osób, w tym 236 kobiet, co stanowiło 42,5 proc. wszystkich pracujących w tej dziedzinie w firmach.

Badania i rozwój w nanotechnologii

W zeszłym roku działalność badawczą i rozwojową w nanotechnologii prowadziło 150 podmiotów, czyli o 2,7 proc. więcej niż przed rokiem. Łączne nakłady na te badania wyniosły 368,3 mln zł, co oznacza niewielki spadek, bo zaledwie o 3,2 proc. względem 2023 r.

Najwięcej środków na badania i rozwój w nanotechnologii pochodziło z sektora szkolnictwa wyższego, który odpowiadał za 57,4 proc. całkowitych wydatków. Reszta to inwestycje przedsiębiorstw i instytucji rządowych.

W badania nad nanotechnologią zaangażowanych były 2654 osoby, w tym 1151 kobiet. W porównaniu z 2023 r. liczba pracowników B+R wzrosła o 1,7 proc., a liczba kobiet o 4,8 proc.

Większość firm zajmujących się nanotechnologią koncentrowała się na tworzeniu nanomateriałów, czyli mikroskopijnych struktur, które mogą być wykorzystywane np. w medycynie, kosmetologii, przemyśle farmaceutycznym czy elektronice. To właśnie ten obszar pozostaje dominującym kierunkiem rozwoju polskiej nanotechnologii, podobnie jak w poprzednich latach.

Biotechnologia i nanotechnologia - przyszłość medycyny

Z raportu GUS jasno wynika, że zarówno biotechnologia, jak i nanotechnologia to sektory, które dynamicznie się rozwijają i mogą w najbliższych latach w znaczący sposób wpłynąć na polską medycynę, farmację i przemysł technologiczny. Coraz więcej firm i naukowców inwestuje w badania nad nowymi lekami, terapiami genowymi, biomateriałami czy nanocząsteczkami, które pomagają w diagnostyce i leczeniu chorób. To dobry sygnał, że Polska staje się miejscem, gdzie nauka coraz częściej spotyka się z biznesem, a nowoczesne technologie zaczynają realnie wspierać ochronę zdrowia.

Źródło danych: GUS

Czytaj także:

Biotechnologia w Polsce: czas na nowoczesne terapie

Implant, który "rozmawia" z mózgiem. Nowa era sztucznego wzroku