Problemy Briany Dery zaczęły się w 2008 r. po wyjeździe misyjnym do Hondurasu. Kobieta zachorowała wtedy na infekcję, po której jej stan zdrowia już nigdy nie wrócił do normy. Problemy stopniowo się nasilały. W 2010 r. organizm przestał tolerować normalne jedzenie.

Lekarze rozpoznali u niej przewlekłą rzekomą niedrożność jelit (CIPO) wywołaną rodzinną miopatią trzewną. To bardzo rzadka choroba, w której mięśnie przewodu pokarmowego przestają prawidłowo pracować. Jelita tracą zdolność przesuwania treści pokarmowej i wchłaniania składników odżywczych, mimo że nie dochodzi do fizycznego zablokowania przewodu pokarmowego. Kobieta przez lata była uzależniona od żywienia pozajelitowego, ale to doprowadziło do kolejnych powikłań narządowych.

Pierwszy przeszczep nie wystarczył

W 2017 r. Briana Dery przeszła pierwszy przeszczep jelita w Henry Ford Hospital. Zabieg początkowo poprawił jej stan, jednak z czasem nowy narząd zaczął tracić funkcję. Wieloletnia choroba, kolejne hospitalizacje i intensywne leczenie doprowadziły także do niewydolności nerek. W 2025 r. sytuacja stała się krytyczna. Lekarze uznali, że pacjentka nie przeżyje bez kolejnego przeszczepu jelita i jednoczesnego przeszczepu nerki.

Zespół transplantologów stanął jednak przed ogromnym wyzwaniem. Kobieta miała za sobą wiele wcześniejszych operacji i rozległe zrosty w jamie brzusznej. Wykonanie dwóch oddzielnych zabiegów oznaczałoby bardzo wysokie ryzyko powikłań. Ostatecznie lekarze zdecydowali, że bezpieczniejszym rozwiązaniem będzie jedna wspólna operacja trwająca ok. 10 godzin.

Jeden z najrzadszych przeszczepów na świecie

Skojarzone przeszczepy jelita i nerki należą do najrzadszych procedur transplantacyjnych. Według danych Organ Procurement and Transplantation Network w całych Stanach Zjednoczonych wykonano dotąd jedynie 56 takich zabiegów.

Samo jelito przez lata było określane mianem "zakazanego narządu" transplantologii. Wynika to z wyjątkowo skomplikowanego układu odpornościowego obecnego w ścianie jelita oraz ogromnej liczby bakterii naturalnie bytujących w przewodzie pokarmowym. Ryzyko odrzucenia narządu i ciężkich zakażeń jest w tym przypadku znacznie większe niż przy wielu innych przeszczepach.

Dodatkowym problemem jest złożone unaczynienie jelit. Chirurdzy muszą nie tylko prawidłowo połączyć naczynia krwionośne, ale także utrzymać stabilny przepływ krwi i ciśnienie tętnicze przez cały czas operacji. Nawet niewielkie zaburzenia mogą doprowadzić do uszkodzenia przeszczepionych narządów.

Operacja trwała 10 godzin

Zabieg przeprowadził zespół kierowany przez dr. Shunjiego Nagaia, dyrektora programu transplantacji wątroby, jelita i narządów trzewnych, oraz dr. Deana Kima, kierującego programem transplantacji nerek i trzustki.

Najpierw chirurdzy usunęli niesprawne jelita i oddzielili rozległe zrosty po wcześniejszych operacjach. Następnie wszczepili nowe jelito i przywrócili przepływ krwi. Dopiero później możliwe było wykonanie przeszczepu nerki i połączenie jej naczyń krwionośnych oraz moczowodu. Jednym z największych wyzwań było jednoczesne utrzymanie stabilnego ciśnienia krwi oraz odpowiedniego ukrwienia nowego jelita.

Ta operacja była pierwszym takim zabiegiem zarówno w stanie Michigan, jak i w historii Henry Ford Transplant Institute. Dyrektor instytutu, dr Marwan Abouljoud, podkreślił, że był to jeden z najbardziej złożonych przypadków, jakimi zajmował się ośrodek.

Czy takie operacje odbywają się w Polsce?

Nie ma informacji o wykonaniu w Polsce skojarzonego przeszczepu jelita i nerki, takiego jak zabieg przeprowadzony w Henry Ford Hospital. Polskie ośrodki transplantacyjne wykonywały jednak bardzo rzadkie i skomplikowane przeszczepy wielonarządowe obejmujące jelito.

30 marca 2001 r. lekarze z Instytutu Pomnik-Centrum Zdrowia Dziecka (IPCZD) wykonali jednoczasowy przeszczep wątroby, jelita cienkiego, dwunastnicy i trzustki. Był to jednocześnie pierwszy przeszczep jelita w Polsce i jedna z najbardziej złożonych operacji transplantacyjnych wykonanych w kraju. Ośrodek od lat pozostaje jedynym miejscem w Polsce prowadzącym program przeszczepów jelita u dzieci oraz jednym z najważniejszych centrów transplantacyjnych w Europie. Wcześniej, w 2000 r., zespół IPCZD przeprowadził także pierwszy w Polsce skojarzony przeszczep wątroby i nerki.

Czytaj także:

Regenerują płuca przed przeszczepem. Skorzystało 10 pacjentów

Dwa tygodnie bez serca. Lekarze z Białegostoku uratowali 35-latka