Agnieszka Paculanka: Prezydium Krajowej Rady Fizjoterapeutów opublikowało stanowisko dotyczące projektu rozporządzenia Ministra Zdrowia oraz stanowiska Naczelnej Rady Lekarskiej. Dlaczego uznali Państwo za konieczne zabranie głosu?

Agnieszka Stępień, Prezes Krajowej Rady Fizjoterapeutów: Przede wszystkim dlatego, że w debacie publicznej pojawiło się wiele stwierdzeń, które mogą wprowadzać pacjentów i opinię publiczną w błąd. Można odnieść wrażenie, że projekt rozporządzenia przekazuje fizjoterapeutom nowe kompetencje. Tymczasem jest dokładnie odwrotnie. Projekt rozporządzenia nie tworzy żadnych nowych uprawnień. Kompetencje fizjoterapeutów wynikają z ustawy o zawodzie fizjoterapeuty i obowiązują od blisko jedenastu lat. Rozporządzenie jedynie dostosowuje organizację świadczeń do obowiązującego prawa.

Czyli spór nie dotyczy samego projektu rozporządzenia?

W naszej ocenie nie. Znaczna część uwag przedstawionych przez Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej odnosi się do modelu wykonywania zawodu fizjoterapeuty określonego ustawą, a nie do treści konsultowanego rozporządzenia. Tymczasem konsultacje aktu wykonawczego nie są miejscem do podważania rozwiązań ustawowych, które obowiązują od lat i stanowią fundament funkcjonowania naszego zawodu.

Jednym z najczęściej powtarzanych argumentów jest kwestia kwalifikowania pacjenta do fizjoterapii.

To bardzo dobry przykład. Kwalifikowanie pacjenta do fizjoterapii nie jest nowym uprawnieniem. Jest ustawowym obowiązkiem fizjoterapeuty. Podobnie jak diagnostyka funkcjonalna, planowanie procesu fizjoterapii czy ocena jego efektów. Takie rozwiązanie przyjął polski ustawodawca w 2015 roku i od tego czasu nic się w tym zakresie nie zmieniło. Rozporządzenie tego nie rozszerza ani nie ogranicza. Ono po prostu uwzględnia obowiązujący stan prawny.

Czy nie oznacza to ograniczenia roli lekarzy?

Absolutnie nie. Lekarz i fizjoterapeuta mają różne, ale wzajemnie uzupełniające się kompetencje. Lekarz odpowiada za rozpoznanie choroby, ustalenie sposobu leczenia i nadzór nad procesem terapeutycznym. Fizjoterapeuta odpowiada za diagnostykę funkcjonalną, kwalifikację do fizjoterapii oraz planowanie i prowadzenie procesu usprawniania. To nie są konkurencyjne role. To elementy jednego procesu leczenia, w którym każdy wykonuje zadania zgodnie ze swoimi kwalifikacjami i ustawowymi kompetencjami.

Krytycy projektu twierdzą jednak, że takie rozwiązania mogą obniżyć bezpieczeństwo pacjentów.

W stanowisku zwracamy uwagę na jedną bardzo ważną rzecz. Nie przedstawiono dowodów potwierdzających tę tezę. Bezpieczeństwo pacjenta nie wynika z mnożenia formalności czy powielania tych samych czynności przez różne osoby. Wynika z jasnego podziału kompetencji, wysokich kwalifikacji zawodowych oraz współpracy całego zespołu terapeutycznego.

Jakie mogą być praktyczne skutki proponowanego przez część środowiska zwiększenia udziału lekarza w kwalifikacji do fizjoterapii

Oznaczałoby to przede wszystkim wydłużenie ścieżki pacjenta. Dodatkowe wizyty, dłuższe kolejki i większe obciążenie lekarzy wykonywaniem czynności, do których ustawowo przygotowani są fizjoterapeuci. Trudno znaleźć argument, że poprawiłoby to jakość leczenia. Natomiast z pewnością pogorszyłoby dostępność rehabilitacji i wydłużyło czas oczekiwania pacjentów.

Często mówi Pani o samodzielności zawodowej fizjoterapeutów. Co to w praktyce oznacza?

Samodzielność zawodowa nie oznacza działania w oderwaniu od innych zawodów medycznych. Oznacza odpowiedzialność za realizację tych czynności, które ustawodawca powierzył fizjoterapeutom. Podobnie jak lekarze są samodzielni w zakresie swoich kompetencji, a pielęgniarki w zakresie swoich, tak samo fizjoterapeuci są samodzielni w obszarze diagnostyki funkcjonalnej i prowadzenia procesu fizjoterapii. To standard nowoczesnych systemów ochrony zdrowia, opartych na współpracy kompetentnych specjalistów, a nie na dublowaniu ich zadań.

Jakie przesłanie chciałaby Pani przekazać na zakończenie tej dyskusji?

Chciałabym, aby ta dyskusja opierała się przede wszystkim na obowiązującym prawie i faktach. Projekt rozporządzenia nie zmienia modelu wykonywania zawodu fizjoterapeuty, tylko jedynie dostosowuje organizację świadczeń do rozwiązań, które obowiązują od blisko jedenastu lat. To nie jest rewolucja, lecz uporządkowanie przepisów wykonawczych zgodnie z ustawą.

Nie powinniśmy dziś prowadzić sporu o kompetencje, które zostały jednoznacznie określone przez ustawodawcę. Znacznie ważniejsze jest pytanie, jak najlepiej zorganizować system, aby każdy zawód medyczny wykonywał zadania odpowiadające swoim kwalifikacjom i odpowiedzialności. Tylko taki model pozwala skracać kolejki, efektywnie wykorzystywać kadry medyczne i zapewniać pacjentom szybszy dostęp do rehabilitacji.

W ochronie zdrowia nie powinno chodzić o rywalizację między zawodami, ale o partnerską współpracę opartą na wzajemnym szacunku i poszanowaniu obowiązującego prawa. Ostatecznym beneficjentem takiej współpracy zawsze powinien być pacjent.

Przeczytaj także:

Nowe zasady rehabilitacji. Potrzeby pacjenta na pierwszym miejscu

Fizjoterapeuci apelują do NFZ. Chcą wstrzymania zmian

A. Stępień: Fizjoterapia potrzebuje silnego głosu w ochronie zdrowia